محرکهای رشد بازار سهام چگونه فعال شدند؟
بورس در مدار رکوردشکنی
عکس : صبا طاهریان
پروانه کُبره: سریال رکوردشکنیها در تالار شیشهای بورس تهران ادامه دارد. شاخص کل بازار سهام برای نخستین بار از مرز 4.2میلیون واحدی عبور کرد. شاخص کل با افزایش سطح خوشبینیها در بازار به سمت مقاومت اصلی و بلندمدت خود در حرکت است. هرچند در این مسیر میتواند وقفهها یا استراحتهای موقت، دستانداز صعود پرقدرت بورس تهران شود. تکنرخی شدن ارز راه شاخص کل را برای رسیدن به تارگت 5میلیونی هموار کرده است. بر اساس اظهارات تکنیکالیستها در صورت تحقق سناریوی اصلاح در میانمدت، شاخص کل بازار سهام میتواند مجددا به محدوده 3میلیون و 500 تا 3میلیون و 600هزار واحدی بازگردد. در شرایط بدبینانهتری میتوان حمایت 3میلیون واحدی را نیز آخرین پناه شاخص در شرایط نرمال دانست. اما در شرایط کنونی آنچه در بطن معاملات تالار شیشهای میگذرد از فوران آدرنالین در سمت خرید و بازگشت اعتماد سرمایهگذاران حکایت میکند.
بورس تهران در جریان معاملات دیروز بار دیگر چهرهای صعودی به خود گرفت و روند رو به رشد شاخصهای سهامی با قدرت ادامه یافت. فضای کلی بازار سهام نشان میدهد که تقاضا همچنان پیشتاز عرضهها است و معاملهگران با خوشبینی بیشتری در سمت خرید فعال هستند. دیروز شاخصهای اصلی قدرتمند ظاهر شدند و هر دو شاخص اصلی بورس رشد بیش از دو درصد را به ثبت رساندند. شاخص کل با رشد 2.68درصدی، موفق شد وارد کانال ۴میلیون و 200 هزار واحد شود و به رکوردشکنیهای خود ادامه دهد. به این ترتیب با رشد دیروز، شاخص کل برای چهارمین روز متوالی در مسیر صعودی قرار گرفت و طی دو روز معاملاتی اخیر نیز بازدهی بیش از 5درصد را ثبت کرده است.
تداوم روند صعودی بورس بیانگر آن است که بازار پس از دورهای نوسان و احتیاط، بار دیگر تحتتاثیر ورود پول و بهبود انتظارات، به سمت سطوح بالاتر حرکت میکند. با این حال، بسیاری از تحلیلگران معتقدند، پایداری این مسیر بیش از هر چیز به رفتار متغیرهای بیرونی، سیاستهای اقتصادی و تداوم جریان پول در بازار وابسته خواهد بود، بهخصوص اینکه در دو روز گذشته، بازارهای موازی نیز مجددا سقفشکنیهای جدیدی را تجربه کردند. دلار در بازار آزاد در معاملات دیروز حتی وارد کانال 146 هزار تومان هم شد. طلا و سکه نیز به روند صعودی ادامه دادند، هر گرم طلای 18عیار تا کانال 15میلیون و 900 هزار تومان هم پیشروی کرد و معامله شد و سکه امامی هم در قیمت 168میلیون تومان میان خریداران و فروشندگان دست به دست شد.
معاملات سهشنبه از لنز آمار
اهالی بازار سرمایه روز خوبی را پشت سر گذاشتند و نظارهگر صعود دستهجمعی شاخصهای سهامی بودند. در معاملات سهشنبه شاخص کل با رشد 2.68 درصدی به سطح 4میلیون و 287 هزار واحد رسید. شاخص هموزن نیز 2.24 درصد بر ارتفاع خود افزود و به محدوده یکمیلیون و 131هزار واحد رسید. صعود دیروز بورس باعث شد روند افزایشی شاخص کل برای چهارمین روز معاملاتی پیاپی تداوم یابد. نماگر اصلی بازار طی دو روز گذشته، بازدهی قابلتوجهی را به ثبت رسانده است. همچنین شاخص کل فرابورس نیز با رشد 2.42 درصدی روبهرو شد.
در معاملات روز گذشته، ورود پول حقیقی به سمت بازار سهام شتاب محسوسی گرفت و خالص خرید سهامداران حقیقی به حدود ۴هزار و ۷13میلیارد تومان رسید. رقمی که از تقویت جدی سمت تقاضا در تالار شیشهای حکایت دارد. پس از پایان معاملات نیز حدود ۱4هزار میلیارد تومان سفارش خرید در صفهای خرید نمادهای مختلف بازار باقی ماند. این امر بیانگر آن است که در سطوح قیمتی فعلی، عرضه قابلتوجهی در برابر موج تقاضا شکل نگرفته است و تمایل معاملهگران به نگهداری سهام افزایش یافته است.
در سوی دیگر بازار، سیگنالهای جدیدی از تغییر مسیر پول مشاهده میشود. حدود 3هزار و 528میلیارد تومان پول حقیقی از صندوقهای درآمد ثابت خارج شد. این موضوع نشان میدهد جذابیت ابزارهای کمریسک در مقایسه با بازارهای دارایی کاهش یافته است. شواهد امر نشان میدهد بخش عمده این منابع به سمت بازار سهام و صندوقهای طلا هدایت شده است. مسیری که همزمان از افزایش ریسکپذیری سرمایهگذاران و رشد انتظارات تورمی حکایت دارد. برآیند این تحولات نشان میدهد جریان پول در بازارها وارد فاز فعالتری شده و با تداوم شرایط کنونی، میتوان انتظار داشت که نقش پول حقیقی در تعیین جهت کوتاهمدت بورس پررنگتر از گذشته شود. رشد دیروز در شرایطی رقم خورد که همزمان با تقویت نماگر اصلی بازار، شاخص هموزن نیز که نمای دقیقتری از رفتار کلی سهام بهویژه نمادهای کوچک و متوسط ارائه میدهد، حرکت مثبتی را تجربه کرد. این شاخص با افزایش 2.24درصدی به محدوده یک میلیون و ۱۳۲هزار واحد رسید کارشناسان بر این باورند که گسترش دامنه تقاضا در کل بازار سهام است. ارزش معاملات خرد نیز به حوالی 14 همت رسید که نسبت به روز دوشنبه کاهش را نشان میدهد.
از سویی، دیروز صندوقهای مبتنی بر نقره سومین روز معاملاتی حضور خود در بازار را پشت سر گذاشتند و همچنان با استقبال چشمگیر سرمایهگذاران روبهرو بودند. هر سه صندوق نقره از ابتدای معاملات در سقف مجاز نوسان روزانه قرار گرفتند و مانند دو روز گذشته، صفهای خرید قابلتوجهی تشکیل شد. در این میان کارشناسان میگویند، آنچه در بررسی این ابزارهای نوظهور اهمیت دارد، فاصله معنادار قیمت معاملاتی واحدها با ارزش خالص داراییها (NAV) است. اختلافی که نشاندهنده شکلگیری حباب قیمتی در تابلوی معاملات این صندوقهاست.
علاوه بر این، پرتفوی صندوقهای نقره عمدتا شامل گواهی سپرده شمش نقره است که خود نیز با اختلاف قابلتوجه نسبت به ارزش ذاتی معامله میشود. بنابراین سرمایهگذاران در معرض حبابی دوگانه هستند. هم در قیمت صندوق و هم در دارایی پایه. این موضوع لزوم دقت و ارزیابی کامل ریسکها پیش از خرید یا فروش واحدهای صندوق را بیش از پیش نمایان میکند. تحلیلگران بازار هشدار میدهند که ادامه رشد سریع قیمتها بدون پشتوانه بنیادی میتواند زمینه اصلاح شدید و کوتاهمدت را فراهم کند. از سوی دیگر، جذابیت کوتاهمدت این صندوقها برای معاملهگرانی که به دنبال سود سریع هستند، غیرقابل انکار است. به همین دلیل، توصیه میشود سرمایهگذاران ضمن رعایت مدیریت ریسک، حجم سرمایهگذاری خود در صندوقهای نقره را کنترل و از ورود هیجانی به بازار خودداری کنند . بهطور کلی، صندوقهای نقره به عنوان ابزار سرمایهگذاری جذاب، هم فرصت و هم ریسک بالایی را همزمان به همراه دارند و تصمیمگیری هوشمندانه در این بازار ضرورت پیدا کرده است.
چرخش فوری
در روزهای اخیر بورس وارد فاز جدیدی از تغییرات شده است. کارشناسان میگویند، معاملات دو روز گذشته بورس تحتتاثیر یک متغیر کلیدی وارد فاز پرشتابی شده است. اصلاح تدریجی سیاستهای ارزی موجب شد سهامداران با رغبت بیشتری وارد بازار سهام شوند.
در همین رابطه هاتف شاملو، کارشناس بازار سرمایه در گفتوگو با «دنیای اقتصاد» اظهار کرد: با استقرار رئیس جدید بانک مرکزی، روند همگرایی نرخهای ارزی سرعت گرفت و دلار از محدوده ۱۲۲ هزار تومان به حوالی 142هزار تومان نزدیک شد. این تحول، محرک اصلی تقاضا در صنایع دلاری و صادراتمحور بود و باعث شد شاخص کل بورس با یک گپ مثبت و رشد 2.68درصدی افزایش یابد. شاخص هموزن نیز با رشد بیش از 2 درصدی همراه شد که از بهبود نسبی فضای کلی بازار حکایت دارد. همچنین رشد نرخ دلار و احیای مجدد بهای اونس طلای جهانی تا محدوده بالای ۴۴۰۰ دلار، صندوقهای طلا را نیز با استقبال سرمایهگذاران روبهرو کرده است. با این حال، محدودیت دامنه نوسان سهام موجب شد بخشی از تقاضا در صفهای خرید انباشته شود.
به گفته این کارشناس، از منظر بنیادی، نزدیک شدن نرخ تسعیر و نرخهای محاسباتی شرکتهای بورسی به نرخ بازار آزاد، چشمانداز سودآوری صنایع پتروشیمی، فولادی، معدنی و پالایشی را بهطور محسوسی بهبود میدهد. این موضوع نهتنها از منظر حسابداری، بلکه از زاویه عملیاتی نیز میتواند رشد واقعی سودآوری این شرکتها را در پی داشته باشد و به همین دلیل، جریان اصلی پول به سمت این گروهها هدایت شده است.
او افزود: در مقابل، اظهارات اخیر وزیر اقتصاد درباره تداوم موقت ارز ترجیحی ۲۸۵۰۰ تومانی، باعث افزایش عرضه در صنایع وابسته به این نرخ شد. گروه دارویی که طی هفتههای گذشته رشد قابلتوجهی را تجربه کرده بود، وارد فاز اصلاح شد و فشار فروش در این صنعت افزایش یافت. با این حال، تحلیلگران معتقدند تداوم ارز ترجیحی در بلندمدت امکانپذیر نیست و حذف تدریجی آن میتواند در نهایت به نفع صنایع دارویی، غذایی و زراعت تمام شود. از اینرو این گروهها همچنان در فهرست رصد سرمایهگذاران باقی ماندهاند.
هاتف شاملو با بیان اینکه فاز غالب بازار سرمایه در حال حاضر بهطور منطقی بر صنایع دلاری متمرکز است، اظهار کرد: این روند میتواند بیش از یک روز معاملاتی تداوم داشته باشد. با این حال، نباید از ریسکهای سیستماتیک غافل شد. ریسکهایی که ناشی از تحولات ژئوپلیتیک، تنشهای بینالمللی و برخی ناآرامیهای داخلی هستند و میتوانند سطح نااطمینانی بازار را افزایش دهند.
او گفت: بر همین اساس، توصیه میشود سرمایهگذاران در شرایط کنونی، تصمیمات خود را با سنجش دقیق نسبت ریسک به بازده اتخاذ کنند. در صورت تثبیت ریسکهای سیستماتیک در سطوح فعلی، بازار سهام میتواند مسیر صعودی خود را تا محدوده ۴میلیون و ۵۰۰ هزار واحد ادامه دهد. هرچند احتمال توقفهای مقطعی و اصلاحهای کوتاهمدت در این مسیر، کاملا طبیعی خواهد بود.
