«دنیای‌ اقتصاد» سیاست مهم استفاده خانوار از یارانه را بررسی می‌کند؛

در روزهای اخیر، همزمان با تعدیل نسبی نرخ دلار و افزایش اعتبار کالابرگ، این تصور تقویت شده است که سیاست‌های جبرانی جدید می‌تواند به بهبود معیشت دهک‌های کم‌درآمد منجر شود. با این حال، تجربه حذف ارز ترجیحی در سال۱۴۰۱ نشان می‌دهد که قضاوت درباره اثر واقعی این سیاست‌ها بدون در نظر گرفتن تورم مزمن،…

مقررات جدید برای خرید و فروش ارز؛

قفل صرافی‌ها باز می‌شود؟

بانک مرکزی با اعلام تدوین و اجرای مقررات جدید خرید و فروش ارز به شکل اسکناس، بار دیگر صرافی‌ها را به یکی از بازیگران اصلی بازار رسمی ارز بازمی‌گرداند؛ اقدامی که می‌تواند در شرایط تحریمی به تسهیل مبادلات ارزی و پاسخ‌گویی بهتر به نیازهای واقعی مردم کمک کند. احیای نقش صرافی‌ها و انجام معاملات با…

اخبار اقتصاد

سه‌شنبه، ۰۲ دی ۱۴۰۴

در نشست «دموکراسی و توسعه» با حضور مسعود نیلی و جواد اطاعت تشریح شد؛
روزنامه شماره ۶۴۶۸

الزامات حداقلی رشد پایدار

در نشستی با عنوان «دموکراسی و توسعه» که با حضور مسعود نیلی، اقتصاددان و جواد اطاعت، استاد دانشگاه شهید بهشتی برگزار شد، ریشه‌ها و الزامات «رشد حداقلی پایدار» در اقتصاد ایران مورد بررسی قرار گرفت. مسعود نیلی با تمرکز بر نسبت میان توسعه اقتصادی و توسعه سیاسی، چهار مولفه تضمین حقوق مالکیت، ثبات اقتصاد کلان، دسترسی به بازارهای جهانی و استحکام قراردادها را به‌عنوان پیش‌نیازهای حداقلی رشد پایدار معرفی و تاکید کرد که تحقق این الزامات بیش از آنکه صرفا اقتصادی باشد، ریشه در سیاست، حقوق و نحوه اعمال حاکمیت قانون دارد. او با طرح رویکردی تدریجی، اعمال حاکمیت قانون را نقطه آغاز توسعه اقتصادی دانست؛ مسیری که به رشد بنگاه‌ها، تقویت قدرت اقتصادی و در نهایت تسهیل توسعه سیاسی منجر می‌شود. در ادامه، جواد اطاعت با عبور از دوگانه دموکراسی و اقتدارگرایی؛ امنیت، ثبات سیاسی و تعامل سازنده با نظام بین‌الملل را شروط اساسی توسعه عنوان و تاکید کرد که بدون این بسترها، هیچ الگوی توسعه‌ای به نتیجه پایدار نخواهد رسید.
سخنگوی بانک مرکزی اعلام کرد؛
روزنامه شماره ۶۴۶۸

کنترل دلار با «۱+۳» ابزار

روز گذشته سخنگوی بانک مرکزی از چهار ابزار جدید برای تنظیم بازار ارز رونمایی کرد. به گفته شیریجیان ابزار نخست، مداخله در بازار اسکناس ارز بوده و سه ابزار دیگر راه‌اندازی صندوق پروژه ارزی، درآمد ثابت ارزی و صندوق جدید طلا در بازار سرمایه هستند.

دوشنبه، ۰۱ دی ۱۴۰۴

قیمت‌گذاری دستوری چگونه باعث کاهش درآمدهای مالیاتی شد؟
روزنامه شماره ۶۴۶۷

معمای ثبات مالیاتی

بازوی پژوهشی مجلس به تازگی در گزارشی به بررسی روند درآمدهای مالیاتی ایران در حدود دو دهه گذشته می‌پردازد و مساله اصلی آن این است که چرا با وجود گسترش پایه‌های مالیاتی، اصلاحات قانونی، توسعه سامانه‌های اطلاعاتی و به‌ویژه استقرار و تعمیق مالیات ارزش افزوده، نسبت درآمدهای مالیاتی به تولید ناخالص داخلی در کشور تقریبا ثابت مانده و حتی در مقاطعی کاهش یافته است. درحالی‌که انتظار می‌رفت با کاهش وابستگی به نفت و افزایش سهم مالیات در تامین بودجه دولت، سهم مالیات از تولید ناخالص داخلی نیز به شکل معناداری افزایش یابد، این هدف در عمل محقق نشده و نسبت مالیات به تولید ناخالص داخلی طی سال‌های طولانی حول حدود ۵ تا ۶درصد نوسان کرده است. بررسی‌ها نشان می‌دهد که افزایش‌های اسمی درآمدها لزوما به معنای افزایش واقعی ظرفیت مالیات‌ستانی نیست.
آغاز تحویل ۴۶۰ هزار قطعه انواع سکه پیش‌فروش؛
روزنامه شماره ۶۴۶۷

تعداد سکه‌های تخصیص‌یافته در سال جاری

مرکز مبادله ایران: بر اساس این گزارش، تاکنون و در سررسیدهای سال جاری، ۷۵۲هزار و ۷۷۵قطعه انواع سکه پیش‌خریدشده از سوی هموطنان دریافت شده است و با تحویل سکه‌های پیش‌فروش سررسید آذرماه این تعداد تحویل به یک‌میلیون و ۲۱۳ هزار و ۶۸۶ قطعه خواهد رسید. از ابتدای سال جاری تاکنون نیز ۱۹۹ هزار و ۴۸۳ قطعه انواع سکه طلا در ۸حراج برگزار شده و در مرکز مبادله ایران تخصیص داده شده است.
چگونه امنیت شغلی خود را در برابر AI بیمه کنیم؟
روزنامه شماره ۶۴۶۷

موج مشاغل فنی در نسل Z

نشریه اکونومیست در گزارشی به بررسی یک تغییر عمیق و تدریجی در نگرش نسل Z نسبت به آموزش دانشگاهی، بازار کار و امنیت شغلی می‌پردازد؛ تغییری که تا حد زیادی تحت‌تاثیر افزایش هزینه‌های تحصیل، نااطمینانی شغلی فارغ‌التحصیلان و به‌ویژه گسترش هوش مصنوعی شکل گرفته است.
شرکت‌های مدیریت دارایی چه کمکی به حل بحران بانکی ‌می‌کنند؟
روزنامه شماره ۶۴۶۷

راهکار رفع ناترازی بانکی

شرکت‌های مدیریت دارایی در حل‌وفصل بحران بانکی در دنیا نقش ویژه‌ای دارند؛ این شرکت‌ها هم برای گزیر و هم برای احیای بانک‌های ناتراز مورد استفاده قرار می‌گیرند. آنها با تامین مالی و فروش دارایی‌های بد بانکی ترازنامه بانک‌ها را از این دارایی‌ها پاک می‌کنند. نکته قابل‌توجه حمایت دولتی برای ضمانت اوراق منتشرشده و تامین سرمایه این شرکت‌ها در اغلب تجارب جهانی است. طبق تجربه کشورهای شرق آسیا، تصمیم‌گیری به‌موقع برای بانک‌های ناتراز برای فروش دارایی‌های بد خود به شرکت مدیریت دارایی، تاثیر قابل‌توجهی بر احیا و حل‌وفصل بحران بانکی قبل از رسیدن به مرحله انحلال دارد. به‌گفته کارشناسان، تشکیل یک شرکت مدیریت دارایی در سطح ملی می‌تواند به گزیر و احیای بانک‌های کشور کمک کند.
چگونه بانک‌ها کسری بودجه دولت را پوشش دادند؟
روزنامه شماره ۶۴۶۷

تحلیل بانک مرکزی از رشد ارز

قائم‌مقام بانک مرکزی در مراسمی با حضور پژوهشگران منتخب حوزه پول، ۱۷دلیل برای نوسانات ارزی نام برد. اصغر ابوالحسنی در تشریح دلایل نوسانات نرخ ارز گفت: دلایل نوسان نرخ ارز در روز‌های اخیر هم دلایل خارجی و هم دلایل داخلی دارد. او در تشریح دلایل خارجی، تحولات سیاسی و امنیتی، رفتار دولت ترامپ، نوسانات بازار رمزارزها، رشد اونس جهانی طلا، واردات گسترده طلا توسط بانک‌های مرکزی جهان، تنش‌های منطقه‌ای، جنگ ۱۲روزه و اسنپ‌بک را نام برد. ابوالحسنی، مواردی از قبیل افزایش انتظارات تورمی، افزایش سیالیت پول، استفاده دولت از تنخواه بانک مرکزی، حذف یا تغییر نرخ ارز ترجیحی، اصلاح قیمت انرژی، ناترازی عرضه و تقاضای ارز، کاهش عرضه صادرکنندگان و افزایش تقاضای واردکنندگان را به‌عنوان دلایل داخلی نوسانات نرخ ارز دسته‌بندی کرد.

یکشنبه، ۳۰ آذر ۱۴۰۴

بانک مرکزی اعلام کرد؛

تورم به ۴۱ درصد رسید

دنیای اقتصاد: طبق آخرین آمار بانک مرکزی، نرخ تورم سالانه در مناطق شهری کشور تا پایان آبان ۱۴۰۴ به ۴۱ درصد رسیده است.
مدنی‌زاده از مصوبه ۱۷بندی ستاد اقتصادی دولت خبر داد؛
روزنامه شماره ۶۴۶۶

سه وعده وزیر اقتصاد

روز گذشته سیدعلی مدنی‌زاده، وزیر امور اقتصادی و دارایی، در مراسم نواختن زنگ آغاز بازار سرمایه در بورس تهران حاضر شد و به سخنرانی پرداخت. سخنان وزیر اقتصاد در این برنامه سه محور اصلی را پوشش می‌داد که نخستین آن مربوط به تدوین بودجه سال ۱۴۰۵ با کسری صفر بود و دیگری به حذف تدریجی قیمت‌گذاری دستوری از اقتصاد مربوط می‌شد. مدنی‌زاده طی سخنرانی خود در این مراسم و همچنین در حاشیه نشست و در گفت‌وگو با خبرنگاران به این موضوع پرداخت که بودجه سال آینده با کسری نزدیک به صفر بسته شده است و در نتیجه فشاری به بانک مرکزی تحمیل نمی‌شود و در نهایت می‌تواند گام مهمی برای کنترل تورم سال۱۴۰۵ باشد. این در حالی است که کسری بودجه سال۱۴۰۳ بنا به محاسبات مرکز پژوهش‌های مجلس، نزدیک به ۸۰۰هزار‌میلیارد تومان تخمین زده شده است و بنا به عقیده کارشناسان برای سال آینده نیز در صورت عدم اعمال اصلاحات بودجه‌ای، رقم کسری بین ۷۰۰ تا ۱۰۰۰‌میلیارد تومان تخمین زده می‌شود.
آیا شکاف نرخ‌های تالار اول و دوم با بازار آزاد کاهش می‌یابد؟
روزنامه شماره ۶۴۶۶

حرکت به سمت همگرایی ارزی

«هر دو تالار اول و دوم ارزی مرکز مبادله ایران در حال فعالیت است و در هر کدام، گروه‌های مشخصی از صادرکنندگان و واردکنندگان در حال معامله انواع ارز هستند.» روز شنبه، سخنگوی مرکز مبادله ایران همراه با اعلام نرخ ارز‌ هر دو تالار، این جمله را بیان کرد که نشانی از پیگیری هدف تعمیق معاملات در تالار دوم است. به نظر می‌رسد، عزم جدی برای تعمیق معاملات تالار دوم در مرکز مبادله، گام آغازین برای اصلاح تدریجی نظام چندنرخی ارز است.

شنبه، ۲۹ آذر ۱۴۰۴

جهان چگونه شوک ترامپ را هضم کرد؟
روزنامه شماره ۶۴۶۵

تاب‌آوری جهان در ۲۰۲۵

اکونومیست در گزارش مروری خود بر سال ۲۰۲۵ اشاره کرد که نخستین سال از دوره دوم ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ، سیاست داخلی و بین‌المللی را دگرگون کرد. رئیس‌جمهور آمریکا این کشور را از توافق اقلیمی پاریس خارج کرد، نیروهای مسلح را برای سرکوب مهاجرت در مرزها به‌کار گرفت، گارد ملی را برای کمک به بازداشت مهاجران غیرقانونی به شهرها اعزام کرد، تمام برنامه‌های تنوع و فراگیری (DEI) در دولت را لغو کرد، سیاست‌های حمایتی در رابطه با انرژی‌های تجدیدپذیر را کنار گذاشت، به قضاتی که با آنها مخالف بود حمله لفظی کرد و نام وزارت دفاع را به «وزارت جنگ» تغییر داد. فضای پرتنش آمریکا با قتل علنی چارلی کرک در یک دانشگاه در ایالت یوتا بدتر شد. دانشجویان برای مناظره درباره دیدگاه‌های محافظه‌کارانه او گرد هم آمده بودند.ترامپ همچنین سیاست‌های تجاری سخت‌گیرانه‌ای را آغاز کرد؛ هرچند اقتصاد جهانی به‌طور شگفت‌انگیزی تاب‌آور باقی ماند و پیش‌بینی می‌شود در سال۲۰۲۵ حدود ۳درصد رشد کند. تعرفه‌های گسترده موسوم به «روز آزادی» در ماه آوریل، بزرگ‌ترین سقوط بازارهای سهام سال را رقم زد. شاخص S&P۵۰۰ در یک روز ۴.۹درصد (و روز بعد ۶درصد دیگر) سقوط کرد. در این شرایط، شاخص نزدک نیز ۶درصد افت داشت. با این حال، بسیاری از این تعرفه‌ها بعدا کاهش یافت یا به تعویق افتاد و بازارها دوباره جان گرفتند. در مجموع، سال خوبی برای بورس‌های جهانی رقم خورد.

جمعه، ۲۸ آذر ۱۴۰۴

در قسمت جدید پرونده «جمعه با دنیای اقتصاد» عنوان شد؛

سایه تحریم بر سر فقرای ایرانی

دنیای اقتصاد: گزارش‌های سیاستی دستگاه‌های دولتی نشان می‌دهند که اگرچه همزمان با دوره زمانی برقراری تحریم‌ها، شاخص های رفاهی افت داشته اند، اما وضعیت تغذیه و مسکن خانوارها بیش از سایر حوزه ها مورد تهدید قرار گرفته است. امری که لزوم اجرای سیاست هایی برای تضمین امنیت غذایی و کنترل بازار مسکن در مواقع بحران را گوشزد می‌کند.
در قسمت جدید پرونده «جمعه با دنیای اقتصاد» عنوان شد؛

سهم یک‌درصدی‌ها از کیک ثروت ایران

دنیای اقتصاد: گزارش‌های سیاستی دولت از گسترش فقر به دلیل تشدید تحریم‌ها سخن می‌گویند؛ موضوعی که به نظر می‌رسد در کنار آن باید عامل ناکارآمدی در تصمیم‌گیری‌ها از سوی برخی دستگاههای دولتی را هم لحاظ کرد. حالا پژوهشگران از افزایش فاصله طبقاتی همزمان با فقر در کشور خبر می‌دهند و بر این باورند که بخش عمده‌ای از ثروت کشور در دست یک درصد از جامعه قرار دارد. این آمار را دکتر علی حیدری، پژوهشگر اقتصادی بر اساس جدیدترین گزارش‌های آماری منتشر شده در ایران و جهان می‌گوید.
در پرونده این هفته «جمعه با دنیای اقتصاد» بررسی شد؛

اثر تحریم بر رفاه ایرانی‌ها؛ اقتصاد در وضعیت فرسایش مزمن

دنیای اقتصاد: تحریم‌های اقتصادی در ایران دیگر صرفاً یک عامل بیرونی یا شوک مقطعی نیستند؛ آن‌ها به بخشی از ساز و کار روزمره اقتصاد تبدیل شده‌اند و اثرشان را نه‌ فقط در ترازهای کلان، بلکه در معیشت، قدرت خرید و کیفیت زندگی خانوارها نشان می‌دهند.

پنجشنبه، ۲۷ آذر ۱۴۰۴

چگونه قوانین با انحراف انگیزه‌ها،‌ وضعیت مالی بنگاه‌های دولتی را وخیم‌تر کرد؟
روزنامه شماره ۶۴۶۴

سود شرکت‌های دولتی در چاه بودجه

از زمان ورود صنایع به ایران، شرکت‌های دولتی دست برتر را در زمین صنعت داشته‌اند. این برتری حتی فراتر از صنعت بوده و بخش عمده‌ای از تولید ناخالص داخلی کشور به این شرکت‌ها وابسته است. درک این موضوع با در نظر گرفتن وابستگی اقتصاد ایران به نفت طی این سال‌ها و تولید نفت توسط شرکت‌های دولتی شفاف‌تر می‌شود. از سوی دیگر این وابستگی پس از انقلاب و دولتی شدن بسیاری از بنگاه‌ها پررنگ‌تر شد. از دهه‌ ۱۳۹۰ رشد تشکیل سرمایه ثابت ناخالص افت کرد و قاعدتا کاهش رشد سرمایه‌گذاری در شرکت‌های دولتی نیز بخش مهمی از آن بود. مرکز پژوهش‌های مجلس در گزارشی به علل تنگنای مالی شرکت‌های دولتی پرداخته است. محدودیت‌های ناشی از کسری بودجه متهم ردیف اول افت سرمایه‌گذاری در شرکت‌های دولتی است؛ چراکه دست دولت را در افزایش سرمایه شرکت‌های زیرمجموعه خود بسته نگه می‌دارد. چالش در استفاده از منابع داخلی شرکت‌ها، برداشت خزانه‌داری کل کشور از حساب شرکت‌های دولتی و عدم تمایل بانک‌ها به همکاری با شرکت‌های دولتی از جمله دیگر علت‌های وضع ناخوشایند مالی شرکت‌های دولتی است. این گزارش اصلاح ماده۱۲۵ قانون محاسبات عمومی کشور، اصلاح سازوکار تقسیم سود سهام در شرکت‌های دولتی و تدوین احکام لازم برای افزایش سرمایه را از جمله راهکارهای پیشنهادی برای عبور بنگاه‌های دولتی از چالش‌های تامین مالی برمی‌شمارد.
تایید خبر «دنیای‌اقتصاد»؛
روزنامه شماره ۶۴۶۴

تابلوی تالار دوم روشن شد

برای اولین بار، نرخ ارز در تالار دوم مرکز مبادله ایران به‌صورت رسمی توسط این مرکز اعلام شد. طبق اعلام مرکز مبادله ایران، در چهارشنبه ۲۶ آذر ماه، نرخ دلار تالار دوم ۱۰۷ هزار و ۵۰۵ تومان بوده که ۳۳ هزار و ۴۷۰ تومان با نرخ تالار اول و ۲۴ هزار و ۱۵۵ تومان با نرخ دلار در بازار آزاد اختلاف دارد.

چهارشنبه، ۲۶ آذر ۱۴۰۴

پیامد حذف نهادهای اجرایی موازی بررسی شد؛
روزنامه شماره ۶۴۶۳

ادغام شوراها با اقدام دولت

تعداد نهادهای شورایی کشور درست مانند عملکرد این نهادها در رشد بهره‌وری و اقتصاد، غیرشفاف و نامشخص است. در حال حاضر این نهادها به بیش از ۱۳۰مورد می‌رسد که شامل انواع شوراها، ستادها، کمیته‌ها و کمیسیون‌ها می‌شود. تعدد شوراها و تداخل مسوولیت‌های آنها با یکدیگر و با دستگاه‌های اجرایی و قانون‌گذاری، ثمرات نامیمونی دارد. در وهله نخست، این نهادها از بودجه دولت ارتزاق کرده و کسری آن را تعمیق می‌کنند که در نهایت هزینه آن از جیب خانوارها با افزایش تورم پرداخت می‌شود. از سوی دیگر افزایش تعداد این نهادها و موازی‌کاری آنها با دستگاه‌های اجرایی و قانون‌گذاری باعث افزایش اصطکاک در بدنه بوروکراسی و کاهش بهره‌وری اقتصاد می‌شود.
آرژانتین در ژانویه دامنه نوسان نرخ ارز را افزایش می‌دهد؛
روزنامه شماره ۶۴۶۳

خیز میلی برای شناور کردن پزو

دنیای‌ اقتصاد: مقام پولی آرژانتین اعلام کرد که از اول ژانویه، هر ماه حد بالا و پایین دامنه نرخ ارز پزو را بر اساس نرخ تورم ماه قبل گسترش خواهد داد. به گزارش فایننشال‌تایمز، این تغییرات با هدف ایجاد ذخایر و کاهش نگرانی سرمایه‌گذاران در مورد سیاست اقتصادی خاویر میلی، رئیس‌جمهور آرژانتین انجام می‌شود.

سه‌شنبه، ۲۵ آذر ۱۴۰۴

دیدگاه‌های اقتصادی رئیس جمهور جدید شیلی بررسی شد؛
روزنامه شماره ۶۴۶۲

نسخه «میلی» در شیلی

خوزه آنتونیو کاست نامزد حزب جمهوری‌خواه شیلی در انتخابات روز دوشنبه ۱۵ دسامبر شیلی با به دست آوردن ۵۸.۲درصد آرا به پیروزی رسید. این نامزد راست‌گرا که در مقابل رقیب کمونیست خود، ژانت خارا به پیروزی رسیده است؛ برادر خوزه آنتونیو کاست، میگل کاست اقتصاددان فارغ التحصیل دانشگاه شیکاگو و وزیر کار و رئیس کل بانک مرکزی شیلی در دوره دیکتاتوری ژنرال آگوستو پینوشه بود. به نظر می‌رسد بعد از پیروزی خاویر میلی، رئیس‌جمهور آرژانتین و خروج سوسیالیست‌ها از قدرت در بولیوی و پیروزی کاست در شیلی، موجی از راست‌گرایی در سال‌های اخیر در آمریکای لاتین به راه افتاده است. پیشتازی کاست نشان‌دهنده چرخشی قوی به سمت راست در افکار عمومی شیلی است؛ امری که ۶سال پس از اعتراضات گسترده علیه هزینه‌های زندگی و نابرابری در سال ۲۰۱۹ و پیروزی گابریل بوریچ، رهبر سابق چپ‌گرای جنبش دانشجویی رخ داده است.

یکشنبه، ۲۳ آذر ۱۴۰۴

اصلاحات تدریجی برای عبور از دلار ۴ نرخی آغاز شده است؟
روزنامه شماره ۶۴۶۰

اسباب‌کشی ارزی به تالار دوم

مجموعه شواهد و تصمیمات اخیر سیاستگذار ارزی نشان می‌دهد که عزم جدی‌تری برای تعمیق معاملات «تالار دوم» در مرکز مبادله ارز و طلا شکل گرفته است؛ مسیری که می‌تواند مقدمه‌ای برای اصلاح تدریجی نظام چندنرخی ارز و حرکت به سمت همگرایی نرخ‌ها باشد. در شرایطی که اقتصاد ایران حداقل با چهار نرخ رسمی و غیررسمی ارز فعالیت می‌کند و این وضعیت بارها از سوی کارشناسان «فاقد منطق علمی» و تورم‌زا توصیف شده، تمرکز بر تالار دوم به‌عنوان یک بازار میانی، بیش از گذشته در کانون توجه سیاستگذاری قرار گرفته است. نخستین شاهد این رویکرد، تصمیم اخیر برای هدایت بیش از ۳۳۰۰کد تعرفه‌ای وارداتی به تالار دوم است. بر اساس این تصمیم، ثبت‌سفارش این گروه گسترده از کالاها تنها با تامین ارز از مسیر تالار دوم و با نرخ توافقی امکان‌پذیر خواهد بود؛ اقدامی که به‌طور معناداری حجم تقاضا و عمق معاملات این تالار را افزایش می‌دهد. دومین نشانه، حذف ارز ترجیحی برنج و الزام واردکنندگان به قیمت‌گذاری و عرضه این کالای پرمصرف بر مبنای نرخ تالار دوم است؛ تصمیمی که نشان می‌دهد سیاستگذار حتی برای کالاهای اساسی نیز در حال انتقال تدریجی مرجع ارزی به این بازار است. سومین شاهد، اعلام پذیرش ارز سرمایه‌گذاران خارجی در تالار دوم است؛ اقدامی که با هدف افزایش عرضه ارز و تسهیل ورود سرمایه انجام می‌شود. حرکت به سمت همگرایی ارزی، پس از اظهارات وزیر اقتصاد رخ داده است؛ جایی که او صراحتا از معایب نظام چهار‌نرخی ارز سخن گفته و بر ضرورت اصلاح تدریجی، به‌جای شوک‌درمانی، تاکید کرده است. تعمیق تالار دوم بدون اعمال سقف‌گذاری‌های دستوری می‌تواند در راستای همین راهبرد ارزیابی شود. رئیس‌کل بانک مرکزی نیز با اشاره به فاصله نرخ تالار دوم و بازار آزاد، این تالار را بستری برای کشف نرخ تعادلی و کاهش رانت و عدم‌قطعیت معرفی کرده است. تالار دوم مرکز مبادله ارز و طلا، بازاری مبتنی بر معاملات توافقی است که هدف آن ایجاد تعادل میان انگیزه صادرکنندگان برای عرضه ارز و امکان تامین پایدار نیاز ارزی واردکنندگان است.
دیوان محاسبات گزارش داد؛
روزنامه شماره ۶۴۶۰

انحراف در مولدسازی دارایی‌های دولت

دنیای‌اقتصاد: دیوان محاسبات کشور در گزارشی، به بررسی روند اجرای طرح مولدسازی دارایی‌های دولت پرداخته و از وجود انحرافات راهبردی در این مسیر خبر داده است. این گزارش نشان می‌دهد که با وجود هدف‌گذاری‌های انجام‌شده و تاکید قوانین بودجه بر استفاده بهینه از دارایی‌های مازاد دولت، عملکرد اجرایی این طرح فاصله معناداری با اهداف تعیین‌شده دارد و نتوانسته است انتظارات مالی و اقتصادی پیش‌بینی‌شده را برآورده کند.
چرا باید از تورم هسته در سیاستگذاری استفاده کرد؟
روزنامه شماره ۶۴۶۰

قطب‌نمای سیاست پولی

در ادبیات سیاستگذاری پولی، «تورم هسته» به‌عنوان یکی از شاخص‌های کلیدی برای ارزیابی روندهای بنیادی تغییر قیمت‌ها شناخته می‌شود؛ شاخصی که با حذف نوسانات موقتی، تصویر شفاف‌تری از مسیر پایدار تغییرات قیمت‌ها ارائه می‌دهد و به همین دلیل در بسیاری از کشورها مبنای تصمیم‌گیری سیاستگذاران پولی قرار گرفته است. در همین راستا، مرکز پژوهش‌های مجلس در گزارشی با عنوان «مروری بر مفهوم و روش‌های اندازه‌گیری تورم هسته»، ضرورت بهره‌گیری از شاخص تورم هسته را مورد بررسی قرار داده و ضمن بررسی روش‌های متنوع محاسبه این شاخص، تلاش کرده است مشخص کند کدام رویکرد با ویژگی‌های ساختاری اقتصاد ایران سازگارتر است. طبق این گزارش، عدم انتشار مستمر تورم هسته توسط نهادهای آماری، یک خلا تحلیلی مهم در سیاستگذاری پولی ایجاد کرده است.

شنبه، ۲۲ آذر ۱۴۰۴

انتظارات تورمی،‌سرمایه‌ها را به سمت طلا و سکه هدایت کرد؛
روزنامه شماره ۶۴۵۹

بی‌اعتنایی سکه به حراج

دنیای اقتصاد : بازارهای ارز و فلزات گران‌بهای داخلی در معاملات روز پنج‌شنبه بار دیگر با موجی از افزایش قیمت‌ها مواجه شدند؛ موجی که هم‌زمان از جهش طلای جهانی و تداوم انتظارات تورمی داخلی تغذیه شد. با وجود اعلام پیش‌فروش جدید سکه از سوی بانک مرکزی، بازار واکنشی به این ابزار نشان نداد و ثبت سقف‌های قیمتی تازه در سکه و طلای ۱۸ عیار و بازگشت دلار به مسیر صعودی ادامه یافت.
بیشترین تسهیلات برای تامین سرمایه در گردش بنگاه‌ها پرداخت شد؛
روزنامه شماره ۶۴۵۹

جاماندگی وام‌دهی از تورم

پرداخت تسهیلات بانکی در هفت ماهه ابتدایی سال ۱۴۰۴، نسبت به مدت زمان مشابه سال گذشته ۴۶.۱درصد افزایش داشته است. این در حالی است که تورم نقطه‌به‌نقطه مهر ۴۸.۶درصد بوده و میزان رشد تسهیلات از آن عقب مانده‌ است. این مساله می‌تواند گویای کاهش ارزش حقیقی وام‌ها باشد. در هفت ماهه نخست سال، ۷۶.۱ درصد از تسهیلات به صاحبان کسب‌وکارها و ۲۳.۹درصد از آن به خانوار داده شده است. بخش اعظم تسهیلات بنگاه‌ها با هدف تامین سرمایه در گردش بوده است که نشان از فشار رکودی و کمبود نقدینگی کسب‌وکارها است؛ همچنین وام‌هایی با هدف خرید کالای شخصی و قرض‌الحسنه ضروری، بیشترین سهم را از تسهیلات خانوار به خود اختصاص داده‌اند. در بین گروه کسب‌وکارهای مختلف نیز، بخش صنعت و خدمات به‌ترتیب با ۴۲.۵ و ۳۷.۴درصد بیشترین تسهیلات هفت ماهه سال ۱۴۰۴ را دریافت کرده‌اند.

جمعه، ۲۱ آذر ۱۴۰۴

گفت‌وگو با دکتر محمدتقی فیاضی در پرونده «جمعه با دنیای اقتصاد»؛

چرا دولت‌ها به آثار مخرب کسری بودجه بی‌اعتنا شده‌اند؟

دنیای اقتصاد: دولت‌ها به آثار مخرب کسری بودجه بی‌اعتنا شده‌اند، این را می‌توان از مجموعه رفتارهای آن‌ها نسبت به جلوگیری از شکل‌گیری کسری بودجه به خوبی دید. سال‌های متمادی است که اقتصاد ایران از تورم‌های مزمن، رشد اقتصادی پایین، افزایش پایه پولی و کسری بودجه رنج می‌برد و دولت هم بدون این‌که در مورد شکل‌دهی کسری بودجه به جایی پاسخگو باشد، به راحتی صحبت از کسری‌های چندصد هزار میلیارد تومانی می‌کند. دکتر محمدتقی فیاضی، کارشناس ارشد اقتصادی در پرونده این هفته «جمعه با دنیای اقتصاد» به این سؤال پاسخ می‌دهد که چرا دولت‌ها به آثار مخرب کسری بودجه بی‌اعتنا شده‌اند.
گفت‌وگو با دکتر حسن خوشپور در پرونده «جمعه با دنیای اقتصاد»؛

آیا مقصر کسری بودجه، درآمدهای نفتی است؟

دنیای اقتصاد: کسری بودجه مزمن و ساختاری،‌ عارضه‌ای است که سال‌های متمادی اقتصاد ایران را درگیر کرده است. این کسری در طول دهه‌ها به دنبال سیاستگذاری‌های اشتباه؛ ایجاد هزینه‌های پایدار و در مقاطعی کاهش درآمدهای نفتی به دنبال تحریم‌ها، انباشته شده و اکنون به یکی از مهم‌ترین معضلات و چالش‌های پیش روی سیاستگذار بدل شده است. کسری بودجه یکی از اصلی‌ترین عوامل تشدید تورم است زیرا به طور معمول به نحوی از محل منابع بانک مرکزی پوشش داده می‌شود و با چاپ پول بی‌پشتوانه به رشد نقدینگی دامن می‌زند.

پنجشنبه، ۲۰ آذر ۱۴۰۴

در پرونده این هفته «جمعه با دنیای اقتصاد» ببینید و بخوانید؛

اسب سرکش کسری بودجه در اقتصاد ایران

دنیای اقتصاد در پرونده این هفته «جمعه با دنیای اقتصاد» به بررسی ریشه‌های کسری بودجه در فصل بودجه‌ریزی برای سال ۱۴۰۵ پرداخته و در گفتگو با کارشناسان به بررسی این سوال پرداخته که عامل ایجاد ناترازی بودجه‌ای دولت چیست و چرا دولت نسبت به آن بی‌اعتنا شده است.
هزینه‌های دلار چندنرخی چیست؟
روزنامه شماره ۶۴۵۸

تجربه جهانی یکسان‌سازی ارز

تجربه کشورهایی مانند آرژانتین، نیجریه، چین و ازبکستان نشان می‌دهد یکسان‌سازی نرخ ارز اگرچه شرط لازم برای ثبات اقتصاد کلان است، اما بدون انضباط مالی، اصلاحات پولی، مدیریت ذخایر ارزی و شفافیت در تخصیص ارز به نتیجه پایدار نمی‌رسد. در شرایطی که دسترسی به منابع ارزی محدود و شکاف میان نرخ‌های ترجیحی و آزاد رو به افزایش است، هزینه‌های چندنرخی بودن تشدید می‌شود. از این‌رو اقتصاددانان تاکید می‌کنند اقتصاد ایران باید با کاهش تدریجی این شکاف و طراحی نقشه‌گذار، از انفعال در سیاست ارزی فاصله بگیرد.
چرا وجود چند نرخ ارز پرهزینه است؟
روزنامه شماره ۶۴۵۸

عوارض بیماری ارز چندنرخی

اقتصاد ایران دهه‌هاست با معضل چند نرخی بودن ارز مواجه است. طی این سال‌ها، پدیده ارز چند نرخی به اقتصاد ایران که تحت تحریم‌های بین‌المللی و تورم مزمن قرار دارد، آسیب‌های فراوانی وارد کرده است. به طوری که بسیاری از صاحب‌نظران اقتصادی، چند نرخی بودن ارز در ایران را یکی از اصلی‌ترین عوامل فساد و ناکارآمدی اقتصادی می‌دانند. به سبب چند نرخی بودن ارز مشکلاتی در بازار ارز به وجود می‌آید. بررسی‌ها نشان می‌دهد در شرایط ارز چند نرخی قدرت سیاستگذاری ارزی در شرایطی که بازار ارز با شوک بیرونی و نوسانات شدید مواجه می‌شود کاهش می‌آید. علاوه بر کاهش قدرت بانک مرکزی، چند نرخی بودن ارز پیامد‌های زیان‌باری برای اقتصاد کلان نیز به دنبال دارد. تحریف مکانیسم قیمت‌ها، تخصیص غیر بهینه منابع و افزایش قاچاق را می‌توان از اصلی‌ترین آثار زیانبار ارز چند نرخی برای اقتصاد نام برد.

چهارشنبه، ۱۹ آذر ۱۴۰۴

ابزار جدید تامین مالی ارزی رونمایی شد؛
روزنامه شماره ۶۴۵۷

روایت فرزین از نرخ تالار دوم

در مراسم رونمایی از ابزار پیش‌فروش ارز صادراتی، رئیس کل بانک مرکزی نرخ ارز معاملات در تالار دوم مرکز مبادله را اعلام کرد. طبق گفته محمدرضا فرزین، «نرخ ارز معاملات در بازار دوم طی هفته‌های اخیر عموما زیر ۱۰۰ هزار تومان بوده است و تنها در روز دوشنبه به‌دلیل تشدید التهابات، دو هزار تومان قیمت‌ها افزایش یافت.» براین اساس در حال حاضر اختلاف نرخ ارز در تالار دوم با بازار آزاد به بیش از ۲۴ درصد رسیده است. رئیس کل بانک مرکزی همچنین در سخنان خود تاکید کرد که عرضه ارز در تالار دوم افزایش خواهد یافت. بانک مرکزی در حال یافتن راه‌های جدید برای افزایش تامین مالی ارزی است. در این زمینه روز گذشته اوراق مرابحه ارزی «پتروشیمی بندر امام» و پیش‌فروش ارز صادراتی «بیدبلند خلیج‌فارس» رونمایی شد. طبق اعلام رئیس کل بانک مرکزی، دو ابزار جدید صندوق با درآمد ثابت ارزی و صندوق پروژه ارزی به زودی در دستور کار قرار خواهد گرفت.